Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, luật khiếu nại, luật tố cáo: nâng cao hiệu quả giải quyết kiến nghị của người dân trong kỷ nguyên số

Ngày 10/12/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật số 136/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Việc ban hành Luật nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ chế bảo đảm quyền khiếu nại, tố cáo của công dân, nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, đồng thời đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp và đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước.

Một trong những điểm mới nổi bật của Luật là lần đầu tiên bổ sung hình thức tiếp công dân trực tuyến bên cạnh hình thức tiếp trực tiếp truyền thống. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính và chuyển đổi số, tạo điều kiện để người dân thực hiện quyền kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo thuận lợi hơn, nhất là đối với người dân ở vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới hoặc những trường hợp gặp khó khăn trong việc đi lại. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong tiếp công dân không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và khả năng giám sát quá trình giải quyết vụ việc.

Đối với lĩnh vực khiếu nại, Luật sửa đổi nhiều quy định nhằm bảo đảm tốt hơn quyền của người dân. Một trong những thay đổi đáng chú ý là mở rộng và làm rõ chủ thể thực hiện quyền khiếu nại theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn và các quy định của Hiến pháp. Đồng thời, Luật tiếp tục hoàn thiện trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại, làm rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền trong quá trình tiếp nhận, thụ lý và giải quyết khiếu nại. Những sửa đổi này nhằm hạn chế tình trạng đùn đẩy trách nhiệm, kéo dài thời gian giải quyết hoặc phát sinh khiếu nại vượt cấp.

Đối với công tác tố cáo, Luật sửa đổi theo hướng phân định rõ hơn thẩm quyền giải quyết tố cáo giữa các cấp chính quyền và cơ quan quản lý nhà nước, bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hiện nay. Luật cũng bổ sung các quy định nhằm nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức trong tiếp nhận, xử lý và giải quyết tố cáo; đồng thời tăng cường cơ chế bảo vệ người tố cáo, góp phần khuyến khích người dân tham gia phát hiện, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật, tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động công vụ.

Một điểm mới quan trọng khác là Luật tiếp tục đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ số trong toàn bộ quy trình tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Các cơ quan nhà nước có trách nhiệm xây dựng, hoàn thiện hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu và các nền tảng số phục vụ việc tiếp nhận, quản lý, theo dõi và giải quyết vụ việc. Điều này giúp nâng cao hiệu quả quản lý, tăng khả năng kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan, đồng thời tạo điều kiện để người dân theo dõi tiến độ giải quyết vụ việc một cách thuận tiện hơn.

Việc sửa đổi đồng thời cả ba đạo luật về tiếp công dân, khiếu nại và tố cáo còn góp phần bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật. Các quy định mới được thiết kế theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước và tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ. Qua đó, hạn chế phát sinh các vụ việc khiếu kiện kéo dài, phức tạp, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Đối với tỉnh Lạng Sơn, việc triển khai Luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh địa phương đang đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính và xây dựng chính quyền số. Những quy định mới về tiếp công dân trực tuyến, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và giải quyết khiếu nại, tố cáo sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân trên địa bàn, nhất là tại các xã vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực biên giới.

Có thể khẳng định, Luật số 136/2025/QH15 không chỉ là sự điều chỉnh về mặt kỹ thuật pháp lý mà còn thể hiện quyết tâm đổi mới phương thức quản lý nhà nước theo hướng hiện đại, công khai, minh bạch và phục vụ Nhân dân. Việc tổ chức triển khai hiệu quả Luật sẽ góp phần nâng cao chất lượng công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời củng cố niềm tin của Nhân dân đối với các cơ quan nhà nước trong giai đoạn phát triển mới.

Tô Thị Huệ