Đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới
Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) có vai trò quan trọng trong việc đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp, thúc đẩy chuyển đổi số và triển khai Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, yêu cầu đặt ra đối với công tác PBGDPL ngày càng cao, đòi hỏi phải đổi mới cả về nội dung, phương thức và cách tiếp cận. Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Lạng Sơn đã ban hành Kế hoạch tiếp tục thực hiện Kết luận số 80-KL/TW của Ban Bí thư, tạo cơ sở để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác PBGDPL, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Điểm nổi bật của Kế hoạch là xác định công tác PBGDPL không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền, phổ biến các quy định sau khi văn bản pháp luật được ban hành mà phải được thực hiện xuyên suốt trong quá trình xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Theo đó, truyền thông chính sách được triển khai ngay từ giai đoạn xây dựng dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, tăng cường đối thoại, tham vấn để người dân, doanh nghiệp và các đối tượng chịu tác động tham gia đóng góp ý kiến. Cách làm này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng chính sách mà còn tạo sự đồng thuận xã hội, giúp các quy định mới khi ban hành sớm đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả trong thực tiễn.
Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm là một trong những định hướng xuyên suốt của Kế hoạch. Nội dung PBGDPL được lựa chọn theo hướng thiết thực, bám sát nhu cầu thực tiễn, ưu tiên phổ biến những chính sách, quy định liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ của người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Đồng thời, tập trung tuyên truyền các lĩnh vực đang được xã hội quan tâm như tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, đất đai, nhà ở, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, phòng, chống tội phạm và các chính sách dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực biên giới. Việc xác định đúng trọng tâm, trọng điểm sẽ góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền, giúp pháp luật đến gần hơn với cuộc sống của người dân.
Cùng với đổi mới nội dung, Kế hoạch đặc biệt chú trọng đổi mới phương thức PBGDPL theo hướng hiện đại, linh hoạt và phù hợp với xu thế chuyển đổi số. Bên cạnh các hội nghị, lớp tập huấn và hoạt động tuyên truyền trực tiếp, tỉnh tiếp tục khai thác hiệu quả Cổng Pháp luật quốc gia, Trang thông tin điện tử PBGDPL của tỉnh, các nền tảng số, mạng xã hội và hệ thống thông tin cơ sở để truyền tải thông tin pháp luật đến người dân. Khuyến khích xây dựng các sản phẩm truyền thông ngắn gọn, trực quan như infographic, video, hỏi - đáp pháp luật, đồng thời từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hỗ trợ tra cứu, cung cấp thông tin pháp luật và xây dựng học liệu điện tử. Đây là hướng đi phù hợp, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận pháp luật của người dân trong môi trường số.
Một nội dung đáng chú ý khác là Kế hoạch gắn công tác PBGDPL với xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong toàn xã hội. Việc chấp hành pháp luật không chỉ là trách nhiệm của mỗi công dân mà cần trở thành chuẩn mực trong hoạt động của cơ quan nhà nước, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người đứng đầu. Công tác PBGDPL được lồng ghép với xây dựng xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật, thực hiện dân chủ ở cơ sở, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và các phong trào thi đua yêu nước. Qua đó, từng bước hình thành ý thức chủ động tìm hiểu, tự giác chấp hành và sử dụng pháp luật để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mỗi cá nhân, tổ chức.
Đối với tỉnh Lạng Sơn - địa phương miền núi, biên giới với nhiều đồng bào dân tộc cùng sinh sống - Kế hoạch tiếp tục ưu tiên công tác PBGDPL cho các nhóm đối tượng đặc thù, người dân vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới, người được trợ giúp pháp lý, thanh thiếu niên, học sinh và người lao động. Đồng thời, phát huy vai trò của già làng, trưởng thôn, người có uy tín, hòa giải viên ở cơ sở, tuyên truyền viên pháp luật và lực lượng vũ trang trong việc đưa pháp luật đến với Nhân dân. Đây là lực lượng gần dân, am hiểu địa bàn, có uy tín trong cộng đồng, góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền, phòng ngừa vi phạm pháp luật ngay từ cơ sở.
Việc ban hành Kế hoạch tiếp tục thực hiện Kết luận số 80-KL/TW không chỉ thể hiện quyết tâm của tỉnh trong việc kế thừa những kết quả đã đạt được mà còn mở ra định hướng mới cho công tác PBGDPL trong giai đoạn phát triển mới. Với việc lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo, gắn PBGDPL với xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, chuyển đổi số và xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, Kế hoạch được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động của các cấp, các ngành và toàn xã hội. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, xây dựng xã hội thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của tỉnh Lạng Sơn trong thời gian tới.
Tô Thị Huệ
