Những điểm mới quan trọng trong giải quyết khiếu nại

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 155/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 124/2020/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Khiếu nại. Nghị định gồm 23 điều, với nhiều quy định mới quan trọng nhằm hoàn thiện cơ chế giải quyết khiếu nại, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, nâng cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước. Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điểm mới nhưu sau:

Bổ sung Điều 3a quy định về “vụ việc phức tạp trong giải quyết khiếu nại”. Theo đó, các vụ việc được xác định là phức tạp khi thuộc một trong nhiều trường hợp như: phải xác minh tại từ hai địa điểm trở lên; có nhiều nội dung cần xác minh; nhiều người cùng khiếu nại về một nội dung; vụ việc liên quan đến người nước ngoài, người đang ở nước ngoài hoặc có yếu tố nước ngoài; liên quan trách nhiệm quản lý của nhiều cơ quan, tổ chức; hoặc có tài liệu, chứng cứ mâu thuẫn cần thêm thời gian kiểm tra, đánh giá. Đặc biệt, việc xác định vụ việc phức tạp phải được lập thành văn bản và lưu trong hồ sơ giải quyết khiếu nại.
Bổ sung Điều 7a quy định về việc rút khiếu nại trong trường hợp nhiều người cùng khiếu nại về một nội dung. Theo quy định mới, nếu chỉ một hoặc một số người rút khiếu nại thì việc giải quyết vẫn tiếp tục đối với những người còn lại; người đã rút khiếu nại sẽ không tiếp tục thực hiện quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại theo quy định của pháp luật. Trường hợp toàn bộ người khiếu nại cùng rút đơn thì người giải quyết khiếu nại sẽ ban hành quyết định đình chỉ giải quyết khiếu nại. Việc bổ sung quy định này giúp tránh tình trạng đình trệ hoặc kéo dài quá trình giải quyết các vụ việc đông người.
Bổ sung Điều 28a quy định về sự kiện bất khả kháng và trở ngại khách quan trong giải quyết khiếu nại. Theo đó, các trường hợp như thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh, tai nạn, ốm đau, đi công tác hoặc học tập ở xa; hồ sơ, tài liệu đang bị cơ quan có thẩm quyền tạm giữ, niêm phong… được xem là căn cứ để xác định có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Tuy nhiên quy định mới này yêu cầu phải có tài liệu, chứng cứ chứng minh và được lưu trong hồ sơ giải quyết khiếu nại.
Quy định về xử lý hành vi can thiệp trái pháp luật vào việc giải quyết khiếu nại. Cán bộ, công chức, viên chức có hành vi can thiệp trái pháp luật sẽ bị xử lý kỷ luật bằng hình thức khiển trách; nếu gây hậu quả nghiêm trọng hoặc tái phạm thì bị áp dụng hình thức cảnh cáo. Đối với các cá nhân không thuộc nhóm đối tượng trên nhưng có hành vi can thiệp trái pháp luật thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật.

Với việc bổ sung các quy định trên, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công dân trong thực hiện quyền khiếu nại, góp phần xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, dân chủ và thượng tôn pháp luật.

Nghị định số 155/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026./.

Nguyễn Minh Thư