Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 146/2026/NĐ-CP ngày 06/5/2026 Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp. Nghị định này thay thế Nghị định số 35/2019/NĐ-CP ngày 25/4/2019 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp và Điều 1 Nghị định 07/2022/NĐ-CP ngày 10/1/2022 sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định về xử phạt vi phạm hạnh chính trong lĩnh vực lâm nghiệp, bảo vệ và kiểm dịch thực vật, thú y, chăn nuôi.

Nghị định gồm 04 chương, 42 Điều, quy định về quy định chung, hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính và điều khoản thi hành.

Phạm vi điều chỉnh của Nghị định 146/2026/NĐ-CP đã được quy định cụ thể hơn so với Nghị định số 35/2019/NĐ-CP, bao gồm hành vi vi phạm hành chính, hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc và hành vi vi phạm hành chính đang thực hiện; hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm hành chính; đối tượng bị xử phạt, thẩm quyền xử phạt, mức phạt tiền cụ thể theo từng chức danh và thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính; việc thi hành các hình thức xử phạt vi phạm hành chính, các biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực lâm nghiệp.

Nghị định quy định rõ các hành vi vi phạm hành chính, tiếp tục áp dụng các chế tài xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả. Một trong những điểm mới nổi bật của Nghị định là đẩy mạnh phân cấp thẩm quyền xử phạt cho cấp cơ sở, đặc biệt là cấp xã. Theo đó, Chủ tịch UBND xã được quyền phạt tiền đến 250 triệu đồng, tăng gấp 50 lần so với quy định trước đây. Đồng thời, chủ tịch UBND xã có thẩm quyền tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm hành chính hoặc buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, Trưởng Công an xã được quyền phạt tiền đến 250 triệu đồng và đình chỉ hoạt động khai thác rừng có thời hạn tối đa đến 12 tháng hoặc đình chỉ hoạt động của cơ sở chế biến lâm sản có thời hạn tối đa đến 12 tháng.

Nghị định đã bổ sung các chức danh có thẩm quyền xử phạt đảm bảo phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy hiện nay như: Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm vùng, Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực lâm nghiệp, kiểm lâm thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Trạm trưởng Trạm kiểm lâm, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chánh văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Trưởng đoàn kiểm tra của cơ quan Trung ương,... 

Nghị định cũng quy định rõ nguyên tắc chuyển tiếp trong áp dụng pháp luật. Đối với các hành vi vi phạm xảy ra và kết thúc trước ngày 25/6/2026 sẽ tiếp tục áp dụng theo quy định của Nghị định đang có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi vi phạm. Trường hợp hành vi vi phạm đã xảy ra và vẫn tiếp diễn từ ngày 25/6/2026 trở đi sẽ áp dụng mức sử phạt mới theo Nghị định 146/2026/NĐ-CP với chế tài xử phạt nghiêm khắc hơn.

Không chỉ hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc xử lý vi phạm hành chính lĩnh vực lâm nghiệp, Nghị định 146/2026/NĐ-CP còn là công cụ giúp nâng cao hiệu quả bảo vệ rừng và tăng cường tính răn đe, đáp ứng trọn vẹn yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh mới.

Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 25 tháng 6 năm 2026.

Nguyễn Minh Thư