Điểm mới trong chế độ nghỉ thai sản đối với lao động nữ và lao động nam từ ngày 01/7/2026
Ngày 10 tháng 12 năm 2025 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV, Kỳ họp thứ 10 thông qua Luật Dân số. Tại Điều 29 đã quy định sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật có liên quan đến công tác dân số, như: khoản 1 Điều 139 của Bộ luật Lao động số 49/2019/QH14 đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật số 71/2025/QH15; điểm c khoản 2 Điều 53 của Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH14 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 73/2025/QH15 và Luật số 84/2025/QH15. Theo đó, kể từ ngày 1/7/2026, các điểm mới về chế độ thai sản có nhiều thay đổi, cụ thể như sau:
- Thời gian nghỉ thai sản của lao động nữ
Căn cứ tại khoản 1 Điều 139 Bộ Luật Lao động năm 2019 được sửa đổi bổ sung bởi khoản 1 Điều 29 Luật Dân số 2025, quy định:
- Lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 06 tháng; trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 07 tháng; thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 02 tháng.
- Trường hợp lao động nữ sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm một tháng.
- Tiền hưởng thai sản của lao động nữ
Tiền hưởng thai sản bao gồm tiền trợ cấp một lần và tiền dưỡng sức sau sinh.
Đối với tiền trợ cấp một lần, căn cứ theo Điều 58 Luật Bảo hiểm xã hội, khi sinh con, nhận con nhờ mang thai hộ hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi, người lao động đủ điều kiện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc sẽ được nhận trợ cấp một lần cho mỗi con.
Mức hưởng cho mỗi con bằng 02 lần mức tham chiếu tại tháng sinh con, nhận con hoặc nhận nuôi con nuôi. Hiện nay, mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở. Từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/ tháng. Theo đó, tiền trợ cấp một lần là 5,06 triệu đồng đối với mỗi con.
Đối với tiền dưỡng sức sau sinh, căn cứ theo Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, nếu lao động nữ trong khoảng thời gian 30 ngày kể từ ngày hết thời gian nghỉ thai sản (6 tháng/7 tháng) mà sức khỏe chưa phục hồi thì được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản (từ 5-10 ngày tùy từng trường hợp).
Mức hưởng cho một ngày nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản bằng 30% mức tham chiếu. Theo mức lương cơ sở mới, tiền dưỡng sức sau sinh tăng lên 759.000 đồng/ngày.
- Quyền lợi của lao động nam
Theo quy định hiện hành, theo khoản 2 Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, lao động nam tham gia BHXH bắt buộc khi vợ sinh con được nghỉ thai sản như sau:
- 05 ngày làm việc;
- 07 ngày làm việc nếu vợ sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi;
- 10 ngày làm việc nếu vợ sinh đôi; từ sinh ba trở lên, cứ thêm mỗi con (từ con thứ ba) được nghỉ thêm 03 ngày làm việc;
- Trường hợp vợ sinh đôi phải phẫu thuật thì được nghỉ 14 ngày làm việc. Trường hợp sinh ba trở lên phải phẫu thuật thì được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi.
Tuy nhiên, theo quy định mới nêu tại khoản 2 Điều 29 Luật Dân số 2025, bổ sung trường hợp lao động nam có vợ sinh con thứ hai cũng được nghỉ 10 ngày làm việc, tương tự như trường hợp sinh đôi.
Như vậy, từ 01/7/2026, lao động nam có vợ sinh con thứ hai được tăng thời gian nghỉ thai sản từ 05 ngày lên 10 ngày làm việc.
- Điều kiện để hưởng chế độ thai sản 2026
Theo điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, người lao động được hưởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trường hợp sau:
- Trường hợp thông thường
Lao động nữ sinh con; lao động nữ mang thai hộ; người mẹ nhờ mang thai hộ và người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi phải đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con hoặc nhận con.
- Trường hợp phải nghỉ dưỡng thai theo quy định
Lao động nữ sinh con hoặc mang thai hộ đã tham gia BHXH bắt buộc từ đủ 12 tháng trở lên nhưng phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền thì chỉ cần đóng BHXH từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con.
- Trường hợp nghỉ việc để điều trị vô sinh
Lao động nữ sinh con mà trước đó phải nghỉ việc để điều trị vô sinh được hưởng chế độ thai sản nếu đã đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng liền kề trước khi sinh con.
Lưu ý về thời gian đóng BHXH, thời gian 12 tháng hoặc 24 tháng liền kề trước khi sinh con hoặc nhận con được xác định như sau:
- Nếu sinh con hoặc nhận con trước ngày 15 của tháng thì tháng đó không được tính vào thời gian xét điều kiện.
- Nếu sinh con hoặc nhận con từ ngày 15 trở đi và tháng đó có đóng BHXH thì tháng đó được tính vào thời gian xét điều kiện.
- Nếu sinh con hoặc nhận con từ ngày 15 trở đi nhưng tháng đó không đóng BHXH thì tháng đó không được tính.
Minh Thư
