Một số quy định mới của Luật Viên chức
Ngày 10/12/2025, Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam khóa XV, Kỳ họp thứ 10 đã thông qua Luật Viên chức 2025 Luật số 129/2025/QH15, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026, với một số điểm mới nổi bật sau:
- Khái niệm mới về viên chức:
“Viên chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập và từ các nguồn thu hợp pháp khác theo quy định của pháp luật”.
Quy định mới này đã mở rộng cơ sở pháp lý về thu nhập của viên chức, tạo tiền đề cho việc thực hiện cơ chế trả lương theo hiệu quả công việc, thu nhập tăng thêm và gắn với mức độ tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập, điều mà Luật viên chức 2010 chưa quy định cụ thể.
- Chuyển đổi phương thức quản lý viên chức theo vị trí việc làm
Luật đã lấy vị trí việc làm là căn cứ chính để thực hiện tuyển dụng, bố trí, đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm, bồi dưỡng và thực hiện chế độ, chính sách đối với viên chức.
Đồng thời chỉnh lý quy định về nghĩa vụ, quyền của viên chức trong hoạt động nghề nghiệp ở bên ngoài đơn vị sự nghiệp công lập bảo đảm chặt chẽ.
- Cho phép viên chức được ký hợp đồng lao động và dịch vụ với cơ quan, tổ chức, đơn vị khác
Luật Viên chức 2025 chính thức cho phép viên chức được ký hợp đồng lao động và hợp đồng dịch vụ với cơ quan, tổ chức, đơn vị khác nếu pháp luật về ngành, lĩnh vực không cấm, bảo đảm không xung đột lợi ích theo quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng, không trái với thỏa thuận tại hợp đồng làm việc và không vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Theo đó, viên chức được góp vốn, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã, bệnh viện, cơ sở giáo dục, tổ chức nghiên cứu khoa học ngoài công lập, trừ trường hợp pháp luật về phòng, chống tham nhũng, pháp luật về doanh nghiệp hoặc pháp luật về ngành, lĩnh vực có quy định khác.
- Về phương thức tuyển dụng đối với viên chức
Luật Viên chức 2025 quy định hình thức tiếp nhận vào làm viên chức không qua thi tuyển đối với một số đối tượng như chuyên gia, nhà khoa học người có tài năng, năng khiếu đặc biệt hoặc người có kinh nghiệm phù hợp với vị trí việc làm; người đang ký hợp đồng công việc tại đơn vị sự nghiệp công lập.
- Đánh giá công chức và là căn cứ cho việc trả lương, thưởng
Lần đầu tiên, Luật viên chức 2025 quy định về nội dung đánh giá viên chức bao gồm tiêu chí về năng lực đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm. Kết quả đánh giá tại Luật Viên chức 2025 được sử dụng làm căn cứ trực tiếp cho việc trả lương, tiền thưởng, bố trí, sử dụng và xử lý viên chức. Ngoài ra, viên chức không hoàn thành nhiệm vụ hoặc không đắp ứng yêu cầu của vị trí việc làm có thể bị bố trí vào vị trí việc làm ở trình độ thấp hơn hoặc cho thôi việc.
- Kéo dài thời hiệu xử lý kỷ luật
Thời hiệu đối với hành vi bị khiển trách tăng từ 02 năm lên 05 năm, các hành vi vi phạm khác tăng từ 05 năm lên 10 năm. Các trường hợp không áp dụng thời hiệu tiếp tục được giữ nguyên. Thời hạn xử lý kỷ luật vẫn tối đa 90 ngày, trường hợp phức tập không quá 150 ngày. Đáng chú ý, thời gian điều tra, truy tố, xét xử hình sự không tính vào thời hiệu xử lý kỷ luật, thay vì không tính vào thời hạn xử lý kỷ luật như trước.
- Quản lý viên chức bằng hồ sơ điện tử
Hồ sơ viên chức bao gồm hồ sơ giấy và hồ sơ điện tử, được quản lý trên hệ thống thông tin về viên chức và được cập nhật vào cơ sở dữ liệu quốc gia về viên chức. Hồ sơ viên chức phải có đầy đủ tài liệu theo quy định, bảo đảm chính xác diễn biến, quá trình công tác của viên chức. Viên chức có trách nhiệm bổ sung thông tin cá nhân theo quy định khi có thay đổi; cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền phê duyệt, cập nhật vào hồ sơ viên chức và đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia về viên chức. Việc đánh giá viên chức được thực hiện thường xuyên, liên tục và dựa trên các tiêu chí định lượng gắn với kết quả công việc.
Minh Thư
